Sáo trúc Việt Nam có rất nhiều tone khác nhau, nhưng chỉ năm cây sau đây là thực sự thông dụng: Đô C5, Si giáng Bb4, La trầm A4, Sol trầm G4 và Fa trầm F4. Nắm được đặc điểm của năm cây này là bạn đã đủ để chọn mua đúng nhu cầu, không mua thừa, không mua nhầm.
Sáo là nhạc cụ thổi hơi có từ thời cổ đại, rất nhiều nước trên thế giới sử dụng với hình dáng và cấu tạo khác nhau. Ở Việt Nam, sáo ngang là loại thông dụng nhất.
Bảng so sánh nhanh 5 tone sáo thông dụng
| Tone sáo | Màu âm | Độ dài ống | Hợp thể loại | Phù hợp với |
|---|---|---|---|---|
| Đô C5 | Sáng, trong, vang | Ngắn nhất | Nhạc trẻ, tác phẩm chuyên nghiệp | Người mới bắt đầu |
| Si giáng Bb4 | Sáng vừa, tròn tiếng | Dài hơn C5 một chút | Nhạc Hoa, trữ tình, nhạc đỏ | Cây thứ hai |
| La trầm A4 | Trầm ấm, dày | Dài hơn Bb4 | Nhạc Hoa, ballad, quê hương | Cây thứ hai |
| Sol trầm G4 | Trầm, sâu lắng | Dài | Quê hương, nhạc Phật, nhạc buồn | Người đã quen hơi |
| Fa trầm F4 | Trầm nhất trong năm cây | Dài nhất | Quê hương, nhạc đỏ, nhạc thiền | Người tay to, hơi khỏe |
Nếu đây là cây sáo đầu tiên: chọn Đô C5. Lỗ bấm gần nhất, bắt hơi dễ nhất, và phần lớn cảm âm trên mạng đều viết cho C5.
Vì sao mỗi cây sáo lại có một tên tone?
Người Việt đặt tên sáo theo nốt Đô. Bịt kín toàn bộ lỗ bấm, âm vang ra là nốt gì thì cây sáo mang tên nốt đó.
Ví dụ trên cây sáo La trầm, khi bấm thế ngón “Đô1”, âm vang lên đúng bằng nốt La trên piano. Vì thế gọi là sáo La.
Còn ký hiệu C5, Bb4, A4, G4, F4 là tên gọi theo hệ quốc tế. Đo nốt Đô1 bằng ứng dụng tuner trên điện thoại sẽ ra đúng ký hiệu này.
Bảng dịch giọng — bí quyết dùng nhiều tone sáo
Đây là phần quan trọng nhất của bài viết, và cũng là lý do người chơi lâu năm luôn có vài cây sáo khác tone.
Sáo 6 lỗ chỉ chơi được thang âm tự nhiên, không có nốt thăng giáng. Gặp bài ở giọng có nhiều dấu hóa là bó tay. Nhưng nếu bạn đổi sang cây sáo khác tone và giữ nguyên thế ngón quen thuộc, bài hát sẽ tự ra đúng giọng cần thiết.
Bảng dưới đây cho biết: bấm một thế ngón quen thuộc trên từng cây sáo thì bài sẽ vang ra ở giọng nào.
| Cây sáo | Bấm thế Đô trưởng | Bấm thế Rê thứ | Bấm thế La thứ | Bấm thế Fa trưởng |
|---|---|---|---|---|
| Đô C5 | Đô trưởng (C) | Rê thứ (Dm) | La thứ (Am) | Fa trưởng (F) |
| Si giáng Bb4 | Si giáng trưởng (Bb) | Đô thứ (Cm) | Sol thứ (Gm) | Mi giáng trưởng (Eb) |
| La trầm A4 | La trưởng (A) | Si thứ (Bm) | Fa thăng thứ (F#m) | Rê trưởng (D) |
| Sol trầm G4 | Sol trưởng (G) | La thứ (Am) | Mi thứ (Em) | Đô trưởng (C) |
| Fa trầm F4 | Fa trưởng (F) | Sol thứ (Gm) | Rê thứ (Dm) | Si giáng trưởng (Bb) |
Cách dùng bảng: tìm giọng của bài hát hoặc beat trong bảng, nhìn sang cột đầu là biết cần cây sáo nào, nhìn lên hàng trên cùng là biết bấm thế ngón gì.
Ví dụ, bạn có beat ở tone Fa thăng thứ (F#m) — giọng có ba dấu thăng, sáo C5 6 lỗ không chơi nổi. Tra bảng: cây A4, bấm thế La thứ. Xong.
Sáo trúc Đô C5
Đây là cây sáo tiêu chuẩn dành cho người mới tập, vì khoảng cách các lỗ bấm không quá xa cũng không quá gần, rất vừa tay.
Sáo Đô C5 còn được biểu diễn thường xuyên trên sân khấu chuyên nghiệp. Phần lớn tác phẩm lớn viết riêng cho sáo trúc đều được các tác giả viết cho cây C5.
Nên chọn sáo Đô C5 6 lỗ hay 10 lỗ?

Sáo C5 6 lỗ có 6 lỗ bấm chính, không tính lỗ thổi và lỗ thoát hơi ở đuôi sáo. Bịt kín cả 6 lỗ sẽ ra nốt Đô quãng 1. Tone sáo nằm trên thang âm tự nhiên: Đồ Rê Mi Fa Sol La Si.
Người mới tập hoặc chơi không chuyên nên dùng loại 6 lỗ.
Sáo C5 10 lỗ có thêm các lỗ bấm nhỏ do ngón út và ngón cái phụ trách, tương ứng với các nốt thăng giáng. Bịt kín cả 10 lỗ vẫn ra nốt Đô quãng 1, nhưng cây sáo này chơi được đầy đủ thang nửa cung: đô (C), đô thăng (C#), rê (D), rê thăng (D#), mi (E), fa (F), fa thăng (F#), sol (G), sol thăng (G#), la (A), la thăng (A#), si (B).
Sáo 10 lỗ chơi được hầu hết mọi giọng, cơ động hơn hẳn sáo 6 lỗ. Thường học sinh trong môi trường đào tạo chuyên nghiệp hoặc nghệ sĩ mới dùng loại này.
Sáo Đô C5 cho người mới tập

Sáo cho người mới tập tại Học Thổi Sáo được chế tác thủ công tỉ mỉ:
- Chế tác hoàn toàn bằng tay
- Trên 1.000 ống nứa tuyển chọn được khoảng 30 ống tốt nhất
- Từ số đó tiếp tục lọc ra những cây hoàn mỹ nhất về âm chuẩn và hình thức
- Siêu đẹp, cực bền, bắt hơi tốt, tiếng vang và chuẩn cao độ
Bảng giá sáo trúc theo tone và theo dòng
Mỗi tone sáo đều có ba dòng để bạn chọn theo túi tiền và nhu cầu.
| Tone sáo | Chất Lượng Cao | Chuyên Nghiệp | Cao Cấp Siêu VIP |
|---|---|---|---|
| Đô C5 | 450.000đ | 750.000đ | 750.000đ |
| Si giáng Bb4 | 500.000đ | 750.000đ | 750.000đ |
| La trầm A4 | 500.000đ | 750.000đ | 750.000đ |
| Sol trầm G4 | 500.000đ | 750.000đ | 750.000đ |
| Fa trầm F4 | 500.000đ | 750.000đ | 800.000đ |
Giá trên chưa gồm phí vận chuyển Viettel Post 50.000đ. Mua nhiều cây trong cùng một đơn, giao cùng một địa chỉ thì chỉ tính một lần ship, không nhân theo số cây.
Ba dòng sáo khác nhau ở điểm nào?
Sáo Chất Lượng Cao — dòng phổ thông nhất, cũng là dòng bán chạy nhất. Chuẩn cao độ, đẹp, bắt hơi tốt, giá dễ chịu. Đây là lựa chọn đúng cho gần như mọi người mới bắt đầu.
Sáo Chuyên Nghiệp — ống nứa già hơn, tiếng dày và vang hơn, xử lý được các kỹ thuật khó. Dành cho người đã chơi vững, biểu diễn hoặc thu âm.
Sáo Cao Cấp Siêu VIP — dòng cao nhất, tuyển chọn kỹ nhất về cả âm thanh lẫn hình thức. Dành cho người muốn một cây dùng lâu dài, hoặc làm quà tặng.
Lời khuyên: nếu chưa từng cầm sáo bao giờ, mua dòng Chất Lượng Cao là đủ tốt. Chênh lệch giữa các dòng nằm ở độ hoàn thiện và độ già của nứa, không phải ở việc cây nào chuẩn âm hơn — cả ba dòng đều được kiểm tra cao độ trước khi gửi.
Sáo trúc Si giáng Bb4

Cây sáo Si giáng Bb4 là tone thông dụng chỉ đứng sau C5, và chơi được rất nhiều thể loại — nhất là nhạc Trung Hoa, nhạc trẻ, nhạc quê hương trữ tình, nhạc đỏ, nhạc cách mạng, nhạc vàng.
Khoảng cách lỗ bấm trên sáo Si giáng không quá xa nhau, nên phù hợp với hầu hết mọi người, từ người mới tập đến người chơi chuyên nghiệp.
Vì sao gọi là sáo Si giáng, hay Bb4?
Vì nốt Đô trên cây sáo này vang lên đúng bằng nốt Si giáng trên piano. Đo nốt Đô1 bằng ứng dụng tuner trên điện thoại sẽ ra kết quả Bb4.
Khi nào cần dùng sáo Si giáng Bb4?
- Đệm sáo cho ca sĩ hát giọng Si giáng trưởng — chỉ việc chơi ở thế ngón Đô trưởng trên cây Bb4
- Bài ở giọng Đô thứ (Cm) — giọng này có Mi giáng và La giáng, sáo C5 6 lỗ chịu thua. Lấy Bb4 chơi ở thế Rê thứ, Mi giáng thành nốt Fa, La giáng thành nốt Si giáng, bấm dễ dàng
- Beat ở tone Sol thứ (Gm) — dùng Bb4 chơi thế La thứ
- Cần độ trầm ấm hơn C5 — Bb4 là bước chuyển nhẹ nhàng nhất
Chọn sáo Si giáng Bb4 loại nào?

Sáo trúc Bb4 Si giáng thường dùng cho hầu hết bản nhạc Việt Nam, nhạc trẻ, nhạc quê hương, các tiểu phẩm và tác phẩm chuyên nghiệp.
Sáo Dizi Bb4 dùng cho nhạc Hoa, nhạc Trung Quốc, và nhạc trẻ mang phong cách lai Trung Hoa. Nhạc trẻ Việt Nam gần đây có nhiều bài giai điệu na ná nhạc Hoa, lấy Dizi Việt ra chơi rất hợp.
Sáo Dizi khác sáo thường ở chỗ có thêm một lỗ nằm giữa lỗ thổi và các lỗ bấm. Lỗ này dùng để dán màng rung, tạo ra tiếng rè đặc trưng như sáo Dizi Trung Quốc.
Vì sao Học Thổi Sáo làm Dizi Việt thay vì bán Dizi Trung Quốc?
Qua trải nghiệm thực tế, sáo Dizi Trung Quốc chơi rất nặng và tốn hơi. Điều hơi to nhỏ cũng rất khó khăn. Có thể loại đắt tiền trên mười, hai mươi triệu sẽ khác, nhưng những cây dưới năm triệu thì chưa thấy cây nào ưng ý.
Vì vậy chúng tôi kết hợp Dizi Trung Hoa vào sáo Việt, tạo ra cây Dizi Việt — vẫn là cây sáo Việt nhưng làm thêm một lỗ dán màng rung.
Lưu ý khi chọn nứa làm Dizi: nên chọn ống nhỏ, mỏng nhẹ một chút, vì dán màng rung vào sẽ thổi nặng hơn. Dizi Việt tại Học Thổi Sáo làm từ nứa Bắc, vì sáo nứa Bắc thổi nhẹ hơn nứa Nam.
Sáo trúc La trầm A4

Cây sáo La trầm A4 cũng thuộc nhóm thông dụng nhất, chơi được nhiều thể loại — nhạc Trung Hoa, nhạc trẻ, quê hương trữ tình, nhạc đỏ, nhạc vàng.
Khoảng cách lỗ bấm không quá xa, phù hợp với cả người mới tập lẫn người chơi chuyên nghiệp.
Vì sao gọi là sáo La trầm, hay A4?
Vì nốt Đô trên cây sáo này vang lên bằng nốt La trên piano. Đo bằng tuner cho kết quả A4.
Khi nào cần dùng sáo La trầm A4?
- Bài ở giọng La trưởng — chơi thế ngón Đô trưởng trên cây A4
- Bài ở giọng Si thứ (Bm) — giọng này có Fa thăng và Đô thăng. Lấy A4 chơi thế Rê thứ, Fa thăng thành nốt La, Đô thăng thành nốt Mi
- Beat ở tone Fa thăng thứ (F#m) — dùng A4 chơi thế La thứ
- Cần tiếng sáo dày và ấm cho ballad hoặc nhạc Hoa
Chọn sáo La trầm A4 loại nào?

Sáo trúc A4 La trầm thường dùng cho hầu hết bản nhạc Việt Nam. Bản nhạc Bạc Phận được nghệ sĩ Hoàng Anh thể hiện trên chính cây sáo này.
Sáo Dizi A4 dùng cho nhạc Hoa, nhạc Trung Quốc và nhạc trẻ phong cách lai Trung Hoa.
Ưu điểm của sáo La trầm Dizi Việt nứa Bắc tại Học Thổi Sáo:
- Dễ thổi hơn so với Dizi Trung Quốc
- Dễ lên quãng
- Thổi rất nhẹ
- Điều hơi to nhỏ cực dễ
- Màng rung bằng nilong nên độ ổn định rất cao
Màng rung nilong dễ tìm, dễ điều chỉnh. Dán băng dính bốn bên là chơi được cả năm mà không lo hỏng hay trùng màng. Lý do chính chúng tôi không dùng màng rung Trung Quốc là vì mất quá nhiều thời gian căn chỉnh mỗi lần thổi — đang biểu diễn mà hỏng màng rung thì hỏng cả tiết mục.
Sáo trúc Sol trầm G4

Đúng như tên gọi, sáo Sol trầm có âm thanh trầm ấm, hợp với nhiều bản nhạc buồn và tâm trạng. Cây này chơi được nhiều thể loại, nhất là quê hương trữ tình, nhạc đỏ, nhạc cách mạng, nhạc vàng.
Ngoài ra sáo Sol trầm cũng rất hợp với nhạc Phật giáo và nhạc trẻ buồn.
Vì sao gọi là sáo Sol trầm, hay G4?
Vì nốt Đô trên cây sáo này vang lên bằng nốt Sol trên piano. Đo bằng tuner cho kết quả G4.
Khi nào cần dùng sáo Sol trầm G4?
- Bài ở giọng Sol trưởng — chơi thế ngón Đô trưởng trên cây G4
- Bài ở giọng La thứ (Am) — lấy G4 chơi thế Rê thứ
- Beat ở tone Mi thứ (Em) — dùng G4 chơi thế La thứ
- Bài ở giọng Đô trưởng nhưng muốn tiếng trầm hơn — dùng G4 chơi thế Fa trưởng
Chọn sáo Sol trầm G4 loại nào?

Sáo trúc G4 Sol trầm thường dùng cho hầu hết bản nhạc Việt Nam, nhạc trẻ, nhạc quê hương và các tác phẩm chuyên nghiệp.
Sáo Dizi G4 hợp với nhạc buồn, nhạc Phật giáo, nhạc Hoa và nhạc Trung Quốc.
Sáo trúc Fa trầm F4

Sáo Fa trầm có âm thanh trầm nhất trong năm cây thông dụng, rất hợp với những bản nhạc sâu lắng.
Cây này chơi tốt nhạc quê hương trữ tình, nhạc đỏ, nhạc cách mạng, nhạc vàng, nhạc Phật giáo và nhạc trẻ buồn.
Vì sao gọi là sáo Fa trầm, hay F4?
Vì nốt Đô trên cây sáo này vang lên bằng nốt Fa trên piano. Đo bằng tuner cho kết quả F4.
Khi nào cần dùng sáo Fa trầm F4?
- Bài ở giọng Fa trưởng — chơi thế ngón Đô trưởng trên cây F4
- Bài ở giọng Rê thứ (Dm) — lấy F4 chơi thế La thứ
- Beat ở tone Sol thứ (Gm) — dùng F4 chơi thế Rê thứ
- Bài ở giọng Si giáng trưởng — dùng F4 chơi thế Fa trưởng
Chọn sáo Fa trầm F4 loại nào?
Sáo F4 có loại 6 lỗ và Dizi 6 lỗ. Loại 10 lỗ rất khó chơi và ít người dùng, vì các lỗ bấm cách nhau quá xa.
Loại phổ thông nhất là sáo trúc F4 Fa trầm thường, dùng cho hầu hết bản nhạc Việt Nam, nhạc trẻ, nhạc quê hương và các tác phẩm chuyên nghiệp.
Bản nhạc Thần Thoại được chơi trên cây sáo Fa trầm F4 rất hợp với màu âm trầm sâu.
Xem thêm kho cảm âm dành riêng cho sáo F4.
Câu hỏi thường gặp khi chọn tone sáo
Người mới nên mua tone nào đầu tiên?
Đô C5. Không có ngoại lệ đáng kể. Lỗ bấm gần nhất, bắt hơi dễ nhất, và phần lớn cảm âm cùng bài giảng trên mạng đều viết cho C5.
Nên mua mấy cây là đủ?
Một cây C5 để tập và chơi nhạc trẻ, thêm một cây trầm (A4 hoặc Bb4) để chơi nhạc Hoa và trữ tình. Hai cây này phủ được khoảng chín mươi phần trăm nhu cầu của người chơi không chuyên.
Cảm âm viết cho C5 có thổi được trên tone khác không?
Thổi được, giai điệu vẫn đúng, nhưng bài sẽ vang ở giọng thấp hơn. Chơi một mình thì không sao. Chơi cùng beat thì phải dùng cảm âm đúng tone, hoặc tra bảng dịch giọng ở trên.
Sáo càng trầm có càng hay không?
Không. Trầm hay cao là chuyện màu âm, không phải chất lượng. Sáo trầm ống dài hơn, lỗ bấm xa hơn, tốn hơi hơn — người mới thường thấy khó thổi và nhanh nản.
Sáo 6 lỗ có bị hạn chế nhiều không?
Với người chơi không chuyên thì gần như không. Bảng dịch giọng ở trên cho thấy chỉ cần hai đến ba cây khác tone là bạn chơi được hầu hết mọi giọng mà không cần sáo 10 lỗ.
Mua sáo trúc ở đâu?
Dù chọn tone nào, điều quan trọng nhất vẫn là cây sáo phải chuẩn cao độ. Sáo lệch âm khiến bạn tập mãi không tiến bộ, và tệ hơn là làm hỏng tai nghe nhạc ngay từ khi mới bắt đầu.
Toàn bộ sáo trúc tại Học Thổi Sáo đều được chế tác thủ công và kiểm tra cao độ từng cây trước khi gửi đi.
Mua sáo được tặng kèm khóa học thổi sáo cho người mới bắt đầu và khóa nhạc lý cơ bản trên sáo trúc, để bạn tự luyện tập ngay tại nhà.
Xem thêm và đặt hàng tại trang sáo trúc, hoặc gọi 0923228886 để được tư vấn chọn đúng tone phù hợp với bạn.
